Hầm Thủ Thiêm: thông số, cách xây hầm dìm và 15 năm vận hành

Hầm Thủ Thiêm (tên chính thức là đường hầm sông Sài Gòn) dài 1.490 m, gồm 6 làn xe, nối trung tâm TP.HCM với bán đảo Thủ Thiêm, khánh thành ngày 20/11/2011. Phần đặc biệt nhất là đoạn 370 m nằm dưới đáy sông, ghép từ 4 đốt hầm bê tông nặng 27.000 tấn mỗi đốt, đúc sẵn ở Đồng Nai rồi kéo về bằng đường thủy. Đến nay đây vẫn là hầm vượt sông duy nhất của Việt Nam, mỗi ngày gánh khoảng 55.000 lượt ô tô và 300.000 lượt xe máy.

Con số trước, câu chuyện sau

Toàn tuyến 1.490 m chia ba đoạn: hầm dẫn phía quận 1 cũ dài 585 m, đoạn dìm dưới sông 370 m, hầm dẫn phía Thủ Thiêm 535 m. Mặt cắt rộng 33,3 m và cao 8,9 m, đủ cho hai chiều mỗi chiều ba làn, tốc độ thiết kế 60 km/h, thiết kế chịu động đất cấp 6 và tuổi thọ 100 năm. Nhà thầu chính là Obayashi của Nhật; công trình thuộc dự án Đại lộ Đông Tây có tổng vốn 9.864 tỷ đồng, trong đó 6.394 tỷ là vốn ODA của JBIC; riêng hạng mục hầm khoảng 2.200 tỷ đồng. Bản mô tả kỹ thuật đầy đủ nằm trên Cổng điều hành giao thông Sở Xây dựng TP.HCM.

Trục Võ Chí Công nối từ hầm Thủ Thiêm qua Rạch Chiếc cũng là nơi các dự án nhà ở mới xuất hiện — gần đây nhất là Imperia Sensa Park của MIK Group.

Một đính chính so với nhiều bài viết cũ trên mạng, trong đó có chính phiên bản trước của bài này: 4 đốt hầm không đúc ở Tân Cảng. Chúng được đúc tại bể đúc Nhơn Trạch, xã Phước Khánh, Đồng Nai, cách vị trí lắp đặt khoảng 22 km đường sông.

Hầm dìm được xây thế nào?

Trình tự bốn bước, nghe đơn giản hơn nhiều so với độ khó thật của nó. Bước một, đúc 4 đốt hầm trong bể cạn ở Nhơn Trạch. Mỗi đốt dài 92,4 m, tương đương một tòa nhà 30 tầng đặt nằm ngang, hai đầu bịt kín tạm để đốt nổi được trên nước. Bước hai, bơm nước vào bể đúc, kéo từng đốt ra sông và lai dắt ngược dòng về Thủ Thiêm; chuyến đầu tiên đi ngày 07/03/2010, chuyến cuối ngày 04/06/2010, mỗi chuyến cần đoàn tàu kéo hộ tống và lệnh tạm điều tiết cả tuyến đường thủy.

Bước ba mới là phần cân não: đánh chìm từng đốt xuống rãnh đã nạo vét sẵn dưới đáy sông, sai số cho phép tính bằng centimet, trong điều kiện nước đục và dòng chảy đổi theo thủy triều. Các đốt nối với nhau bằng gioăng cao su khổng lồ, hút nước ở khe nối để áp lực nước ép hai đốt khít lại. Bước bốn, hợp long với hai đầu hầm dẫn, đổ lớp bảo vệ, lắp thiết bị cơ điện, chống thấm và chạy thử. Cả chuỗi từ khởi công đến thông xe kéo dài hơn sáu năm rưỡi, từ 31/01/2005 đến 20/11/2011.

Thời điểm đó Việt Nam chưa từng làm hầm dìm. Kỹ sư Việt học chuyển giao công nghệ ngay trên công trường theo từng gói việc của Obayashi. Kinh nghiệm này về sau được nhắc lại mỗi khi TP.HCM bàn những phương án vượt sông mới, gần nhất là ý tưởng cầu kết hợp hầm vượt biển Cần Giờ – Vũng Tàu.

Đi hầm Thủ Thiêm năm 2026: quy tắc nào còn hiệu lực?

Ô tô chạy 24/24. Xe máy bị cấm từ 23h đến 4h sáng. Khung giờ này hầm dành làn cho công tác kiểm tra, và người chạy xe máy vào hầm giờ cấm bị CSGT phạt trực tiếp kèm tước giấy phép lái xe 1–3 tháng. Người đi bộ, xe thô sơ, xe quá khổ và xe chở chất cháy nổ thuộc nhóm cấm tuyệt đối; hầm là công trình an ninh quốc gia nên đừng thử dừng lại chụp ảnh trong hầm.

Từ 2021, hầm có hệ thống chữa cháy tự động phun sương áp lực cao, kiểm định định kỳ 6 tháng một lần. Mỗi đợt kiểm định là một đợt cấm xe ban đêm. Đợt gần nhất theo VnExpress diễn ra cuối tháng 12/2025, ô tô phải đi vòng năm đêm liên tiếp qua lộ trình Mai Chí Thọ – cầu Ba Son. Ai hay đi đêm qua hầm nên quen với nhịp này: mỗi năm sẽ có vài đêm hầm đóng, thông báo trước trên các kênh của Sở.

Thủ Thiêm 2026: hầm không còn một mình

Suốt một thập kỷ sau khánh thành, hầm là kết nối cơ giới nhanh duy nhất từ trung tâm cũ sang Thủ Thiêm, và đó là lý do lưu lượng dồn lên con số 355.000 lượt phương tiện mỗi ngày như hiện nay. Bức tranh đang thay đổi theo ba mốc.

Cầu đi bộ hình lá dừa nước dài 720 m, vốn khoảng 1.000 tỷ đồng, khởi công tháng 3/2025, đang lắp vòm thép để kịp hoàn thành dịp 02/09/2026; người đi bộ sắp có đường riêng qua sông thay vì đứng ngoài mọi phương án. Cầu Thủ Thiêm 4 nối sang Khu Nam, vốn hơn 5.000 tỷ đồng, được trình chủ trương đầu tư cuối 2025 và dự kiến khởi công cuối 2026 theo Tuổi Trẻ; chúng tôi theo dự án này trong bài phối cảnh cầu Thủ Thiêm 4. Cầu Thủ Thiêm 3 nối quận 4 cũ vẫn ở giai đoạn chuẩn bị, chưa có mốc khởi công chính thức — mọi con số đang lan truyền về cây cầu này đều chưa có văn bản đỡ.

Phía trong bán đảo, khu phố tài chính quanh đầu hầm hiện rõ ba trạng thái theo CafeF: The Metropole vào chặng hoàn thiện bàn giao, tháp 88 tầng của Empire City còn trên giấy, Lotte Eco Smart City xong pháp lý và chờ tái khởi động. Hạ tầng chạy trước, công trình đuổi sau — trật tự quen thuộc của khu Đông, nơi tuyến đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành và loạt dự án nhà ở như Gladia Heights hay Palm River đều định giá theo khoảng cách tới các đầu mối giao thông kiểu này.

Ngày 20/11/2026, hầm tròn 15 năm thông xe. Chưa thấy kế hoạch kỷ niệm nào được công bố, nhưng con số tự nó đã là lời tổng kết: một công trình đi trước quy hoạch cả thập kỷ, đến mức bây giờ cả bán đảo vẫn đang xây để theo kịp cái hầm.

Câu hỏi thường gặp

Hầm Thủ Thiêm dài bao nhiêu? 1.490 m tính cả hai đoạn hầm dẫn; riêng phần dìm dưới đáy sông Sài Gòn dài 370 m, ghép từ 4 đốt bê tông.

Xe máy có được đi qua hầm Thủ Thiêm không? Được, trừ khung 23h–4h sáng. Chạy vào giờ cấm sẽ bị phạt và tước giấy phép lái xe 1–3 tháng.

Hầm Thủ Thiêm xây hết bao nhiêu tiền? Khoảng 2.200 tỷ đồng cho riêng hạng mục hầm. Con số 9.864 tỷ hay được trích dẫn là tổng vốn cả dự án Đại lộ Đông Tây dài hơn 21 km, trong đó hầm chỉ là một hạng mục.

Ai xây hầm Thủ Thiêm? Nhà thầu Obayashi (Nhật Bản) thi công bằng vốn ODA của JBIC, khởi công 31/01/2005, thông xe 20/11/2011. Đây là hầm dìm đầu tiên và đến nay vẫn là hầm vượt sông duy nhất tại Việt Nam.

Vì sao hầm thỉnh thoảng cấm xe ban đêm? Để kiểm định hệ thống chữa cháy phun sương (chu kỳ 6 tháng) và bảo trì kết cấu. Lịch cấm được công bố trước, thường rơi vào khung 23h–4h, ô tô đi vòng qua cầu Ba Son.

Thông số công trình lấy theo hồ sơ trên Cổng điều hành giao thông Sở Xây dựng TP.HCM; các mốc dự án quanh Thủ Thiêm là mốc công bố đến đầu tháng 8/2026 và có thể điều chỉnh.